Mycelium Art-Web

Δον Ζουάν: Ο Αντιήρωας ως Merchandise Ηθικός εκβιασμός και pop ανατρεπτικότητα No Future για τον Δον Ζουάν Από τον υπαρξιακό μηδενισμό στο ασφαλές star system     Είδα τον Δον Ζουάν στο Θέατρο «Αριστοτέλειον» στη Θεσσαλονίκη και άφησα να περάσουν λίγες μέρες πριν γράψω. Όταν μια παράσταση σε εκνευρίζει, υπάρχει πάντα ο κίνδυνος να γράψεις από το θυμικό και όχι μετά από τη σκέψη. Και κάτι τέτοιο δεν θα μου άρεζε. Όμως εδώ το πρόβλημα δεν είναι προσωπικό. Είναι αισθητικό και βαθιά πολιτικό. Και τελικά στενάχωρο. Ο Δον Ζουάν του Μολιέρου δεν είναι ένας απλός γυναικοκατακτητής. Είναι το τέκνο της νεωτερικότητας. Ένας αριστοκράτης που αμφισβητεί θεσμό, ηθική, θεϊκή τάξη. Η αθεΐα του δεν είναι lifestyle. Είναι υπαρξιακή ρήξη. Γι’ αυτό και στο τέλος τιμωρείται: όχι επειδή είναι σεξιστής, αλλά επειδή αμφισβητεί το ίδιο το θεμέλιο της κοινωνικής συνοχής. Στη σύγχρονη σκηνική εκδοχή με τον Πάνο Βλάχο, σε σκηνοθεσία Λητούς Τριανταφυλλίδου, ο μύθος επανεξετάζεται με πρόθεση -όπως δη...

Αυτή η νύχτα μένει στο ΚΘΒΕ  Μυρωδιά αλκοόλ. Νέον. Μνήμη σε αποσύνθεση.    Η παράσταση Αυτή η νύχτα μένει του Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος , σε σκηνοθεσία Αστέριος Πελτέκης , επιχειρεί κάτι απαιτητικό: να μεταφέρει επί σκηνής όχι απλώς το περιβάλλον των σκυλάδικων της δεκαετίας του ’90, αλλά τον ιδιαίτερο χρονορυθμό τους. Εκεί όπου όλα μοιάζουν να κυλούν ταυτόχρονα αργά και γρήγορα· όπου η ένταση και η αδράνεια συνυπάρχουν. Και αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο επίτευγμα της παράστασης: αποδίδει με ακρίβεια τον ρυθμό της νύχτας ως βιωματική εμπειρία. Η διάρκεια είναι μεγάλη — και σε σημεία η παράσταση κάνει κοιλιά. Υπάρχουν δραματουργικά κενά και επαναλήψεις στην αφήγηση που θα μπορούσαν να έχουν περιοριστεί ώστε να διατηρηθεί η ένταση. Όμως, παρά τις αδυναμίες αυτές, η ατμόσφαιρα λειτουργεί με συνέπεια. Αν υπήρχε και η γνώριμη μυρωδιά της κλεισούρας, της μούχλας και του αλκοόλ, θα νόμιζες πως μεταφέρθηκες ολοκληρωτικά σε εκείνον τον -για μένα αποκρουστικό αλλά ιστορικά α...

 Το τελευταίο διάστημα είδα αρκετές παραστάσεις που ήθελα να σχολιάσω, αλλά ο χρόνος —και κυρίως η κόπωση— δεν μου το επέτρεψαν. Προτίμησα τη σιωπή από το να γράψω βιαστικά ή διεκπεραιωτικά. Επιστρέφω τώρα σε μία από αυτές, όχι επειδή «έπρεπε», αλλά επειδή το Vanya άνοιξε ερωτήματα που αξίζουν να ειπωθούν, ακόμη κι αν έρχονται καθυστερημένα.    Κριτικό σημείωμα για το Vanya του Simon Stephens (διασκευή πάνω στον Θείο Βάνια του Αντόν Τσέχωφ ) Η παράσταση Vanya , σε σκηνοθεσία Αλέξανδρου Ραπτοτάσιου  και ερμηνεία του Γιώργου Καραμίχου,  είναι αναμφίβολα ένα υποκριτικό επίτευγμα. Ο Καραμίχος φέρνει εις πέρας ένα ακροβατικά δύσκολο εγχείρημα: οκτώ ρόλοι, συνεχείς μετατοπίσεις φύλου, ηλικίας, ψυχικής κατάστασης και ρυθμού, με τεχνική ακρίβεια, σωματικό έλεγχο και καθαρή άρθρωση. Πρόκειται για ρεσιτάλ δεξιοτεχνίας, και αυτό δεν αμφισβητείται. Το ερώτημα όμως δεν είναι αν μπορεί , αλλά γιατί πρέπει . Η βασική σκηνοθετική και δραματουργική επιλογή —όλοι οι ρόλοι ...

  Στο θέατρο του Μπέκετ, το τίποτα είναι πάντα κάτι. Όταν όμως η σκηνή δεν ανασαίνει, ούτε το τίποτα δεν έχει πια βάρος. Περιμένοντας τον Γκοντό — μια παράσταση χωρίς αναμονή    Ο έρωτάς μου για τον Σάμιουελ Μπέκετ ξεκινά από την εφηβεία. Από τότε που κατάλαβα ότι η σιωπή μπορεί να είναι πιο εκρηκτική από την κραυγή. Στην πολύχρονη πορεία μου στα μονοπάτια της καλλιτεχνικής δημιουργίας, συνομίλησα πολλές φορές μαζί του. Πάντα ερωτευμένη.  Και γι’ αυτό, σπάνια συνδέομαι με παραστάσεις που δεν ακολουθούν τις σκηνικές του οδηγίες — το κείμενο, τον ρυθμό, την ακρίβεια του κενού. Η μεταφορά του Περιμένοντας τον Γκοντό από τον Θόδωρο Τερζόπουλο ( Emilia Romagna Teatro , ΕΜΣ) περιόρισε επικίνδυνα αυτό το εύρος. Το κείμενο πετσοκόπηκε, ο διάλογος —αυτός ο αιώνιος καθρέφτης της ματαιότητας— συρρικνώθηκε. Ο λόγος του Μπέκετ εγκλωβίστηκε σε μια εικαστική φόρμα με κάποιο αισθητικό ενδιαφέρον, αλλά χωρίς ουσία. Οι σταυροί και οι ψαλμωδίες στένεψαν τον ορίζοντα του έργου, μετα...

 Η Φάλαινα και το Σκοτάδι της Αγάπης Όταν το ανθρώπινο βάρος γίνεται μήτρα λύτρωσης και το θέατρο επιστρέφει στην ουσία του.     Η παράσταση του έργου Η Φάλαινα αποκαλύπτει με έναν λιτό και βαθιά ανθρώπινο τρόπο τις πληγές που αφήνει η αγάπη όταν μετατρέπεται σε αδιέξοδο. Ο θυμός, ο πόνος και η καταστροφή συνυπάρχουν με μια τρυφερότητα που δεν σβήνει, όσο κι αν έχει συνθλιβεί από λάθη, σιωπές και αποξένωση. Ο Samuel D. Hunter στέκεται με κατανόηση απέναντι στις «χαμένες» υπάρξεις του, και αυτή η στάση διαπέρασε το σκηνικό γεγονός. Υπήρξαν κάποιες εξαιρετικές ερμηνείες, με αποκορύφωμα τη συνάντηση του Τσάρλι με τη γυναίκα του – μια σκηνή καθηλωτική, βαθιά αληθινή, που έδωσε υπόσταση σε όλο το έργο. Εκεί φάνηκε η ουσία: δύο σώματα, δύο φωνές, δύο πληγές που ακουμπούν η μία πάνω στην άλλη και, έστω και για λίγο, μετατρέπουν το βάρος σε αλήθεια. Το σκηνικό, ικανοποιητικό στην απλότητά του, γινόταν ανάγλυφο χάρη στους επιδέξιους φωτισμούς της Μελίνας Μάσχα. Ωστόσο, οι προβο...

  Κριτικό σημείωμα: «Μια άλλη Θήβα» – Θέατρο του Νέου Κόσμου   To έργο Αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της σύγχρονης μεταδραματικής γραφής που διαλέγεται ανοιχτά με τον μύθο και την ιστορία. Η αφετηρία του έργου –η πατροκτονία ενός νεαρού άνδρα και η απόπειρα ενός συγγραφέα να τη μετουσιώσει σε θεατρικό υλικό– συνδέεται ευθέως με την τραγική παράδοση της Θήβας και τον Οιδίποδα, αλλά ταυτόχρονα συνομιλεί με τη σύγχρονη ψυχαναλυτική και κοινωνιολογική σκέψη γύρω από τη βία, την ανδρική ταυτότητα και τη λειτουργία του πατρικού νόμου. Το δίπολο συγγραφέας–κρατούμενος και η μετέπειτα εισαγωγή του ηθοποιού που υποδύεται τον κρατούμενο συγκροτούν ένα πολύπλοκο παιχνίδι επιπέδων: πραγματικό–μυθοπλαστικό, βιωματικό–αναπαραστατικό. Αυτή η τριπλή διάσταση αναδεικνύει την ίδια τη θεατρική πράξη ως διαδικασία αναστοχασμού πάνω στην αλήθεια και την αναπαράσταση. Το θέατρο εδώ δεν λειτουργεί απλώς ως καθρέφτης της πραγματικότητας αλλά ως εργαλείο κριτικής και αποδόμησης της.    Η π...

  «ζ-η-θ ο ξένος» που δεν ήρθε ποτέ μια κριτική για την αποτυχία της δραματοποίησης του Ομήρου   Η παράσταση ζ-η-θ ο ξένος σε σκηνοθεσία Μιχαήλ Μαρμαρινού επιχείρησε να δραματοποιήσει τρεις ραψωδίες της Οδύσσειας . Το εγχείρημα αυτό ανέδειξε, με τρόπο εύγλωττο, την ιδιαιτερότητα των ομηρικών επών: οι αρχαίοι, που δεν τα μετέφεραν ποτέ αυτούσια στο θέατρο, φαίνεται πως γνώριζαν τις δυσκολίες μιας τέτοιας μεταγραφής. Σε μια εποχή όπου η αφήγηση βρίσκεται σε κρίση – όπως υπογραμμίζει και ο Μπιουνγκ-Τσουλ Χαν στο βιβλίο του Η κρίση της αφήγησης – το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο εμφανές. Ο Χαν σημειώνει ότι η σύγχρονη εμπειρία έχει κατακερματιστεί σε μεμονωμένα, βραχύβια επεισόδια, που στερούνται αρχής, μέσης και τέλους. Η αφήγηση, που άλλοτε προσέφερε δομή, νόημα και συνέχεια, καταρρέει μέσα σε έναν καταιγισμό αποσπασματικών εικόνων και πληροφοριών. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η δραματοποίηση των ομηρικών ραψωδιών απαιτεί ακόμη μεγαλύτερη συνοχή και δραματουργική ακρίβεια – στοιχ...